5 Chính sách mới về đất đai có hiệu lực từ ngày 01/1/2026

Từ ngày 01/01/2026, hàng loạt chính sách mới về đất đai chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong quản lý, sử dụng đất và bảo đảm quyền lợi của người dân, doanh nghiệp. Những quy định mới này không chỉ tác động trực tiếp đến các vấn đề quen thuộc như thu hồi đất, bồi thường – hỗ trợ – tái định cư, giá đất, mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến việc triển khai dự án và giao dịch bất động sản trong thực tiễn. Việc nắm rõ 5 chính sách mới về đất đai có hiệu lực từ 01/01/2026 là điều cần thiết để người sử dụng đất chủ động thích ứng, hạn chế rủi ro pháp lý và bảo vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

1. Quy định mới về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư

* Mở rộng các trường hợp Nhà nước thu hồi đất bao gồm: thu hồi đất xây dựng cơ sở cai nghiện do lực lượng vũ trang quản lý, dự án trong khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và trường hợp đã thỏa thuận trên 75% diện tích, số người sử dụng đất nhưng còn vướng phần nhỏ chưa thỏa thuận.

* Trong một số trường hợp, Nhà nước được phép thu hồi đất trước khi hoàn thành tái định cư nếu đáp ứng điều kiện luật định hoặc được đa số người dân đồng thuận.

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm quy định tạm cư, thời gian và kinh phí tạm cư đối với các trường hợp này (khoản 4 Điều 3).

* Giá đất bồi thường và tái định cư được xác định theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh, không phải chờ giá đất cụ thể; nếu mức bồi thường thấp hơn giá thỏa thuận trung bình thì người bị thu hồi đất được nhận phần chênh lệch do chủ đầu tư ứng trước.

2. Điểm mới về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất

2.1 Giao đất, cho thuê đất theo tiến độ

Khoản 1 Điều 4 cho phép giao đất, cho thuê đất theo tiến độ dự án hoặc tiến độ thu hồi – bồi thường, tạo điều kiện đẩy nhanh triển khai dự án.

2.2 Không đấu giá, không đấu thầu trong một số trường hợp

Theo khoản 4 Điều 4, một số trường hợp được giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá hoặc đấu thầu, như:

• Đất thanh toán dự án BT;
• Dự án thuộc diện Nhà nước thu hồi đất nhưng không sử dụng vốn nhà nước;
• Dự án năng lượng, du lịch tại vùng kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn

3. Quy định về giá đất, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh

Theo Điều 7, bảng giá đất là căn cứ chính để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, bồi thường, thuế, phí, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

HĐND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất và áp dụng từ ngày 01/01/2026; trường hợp có dữ liệu số thì có thể xây dựng đến từng thửa đất

Theo Điều 8, UBND cấp tỉnh ban hành hệ số điều chỉnh giá đất hằng năm, có thể điều chỉnh trong năm nếu cần thiết để phù hợp thực tế.

4. Về nghĩa vụ tài chính về đất đai

Điều 10 Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định rõ:

– Trường hợp được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thì không phải làm thủ tục xác định giá đất;

– Khi chuyển mục đích sử dụng đất, đặc biệt với đất vườn, ao trong cùng thửa đất ở, tiền sử dụng đất được tính theo 30% – 50% – 100% chênh lệch, tùy diện tích và hạn mức

5. Về đăng ký đất đai, tách thửa, cấp Giấy chứng nhận

Theo Điều 11, Nghị quyết tháo gỡ nhiều vướng mắc thực tiễn, trong đó:

– Cho phép bán tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm khi đủ điều kiện;

– Đăng ký thế chấp chỉ cần cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai, không phải ghi trên Giấy chứng nhận;

– Tách thửa, hợp thửa không bắt buộc cùng mục đích sử dụng đất, không bắt buộc chuyển mục đích đối với phần đất làm lối đi

Trên đây là Tóm tắt Nghị quyết 254 của Quốc hội: 5 chính sách mới về đất đai. Mọi ý kiến đóng góp hoặc vướng mắc cần giải đáp liên quan đến thủ tục hành chính đất đai, giải quyết tranh chấp đất đai vui lòng liên hệ Hotline: 0979 80 1111 để được tư vấn trực tiếp và chuyên sâu.

Mọi vướng mắc cần trợ giúp liên quan đến các thủ tục hành chính đất đai, tranh chấp đất đai, ... Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0984 62 4444 để được tư vấn chi tiết!