Thời gian gần đây, nhiều người dân lo lắng khi xây dựng nhà ở trên đất trồng cây lâu năm nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Vậy những trường hợp này có bị buộc tháo dỡ công trình hay không? Cùng Luật Hùng Phúc tìm hiểu nội dung này qua bài viết dưới đây.
1. Có được xây nhà trên đất trồng cây lâu năm không?
Theo khoản 2 Điều 9 Luật Đất đai 2024: “Việc sử dụng đất phải đúng mục đích sử dụng đất” . Trong khi đó, điểm b khoản 2 Điều 4 Luật Đất đai 2024 xác định: Đất trồng cây lâu năm thuộc nhóm đất nông nghiệp.
Do đó, việc xây dựng nhà ở trên đất trồng cây lâu năm khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất là hành vi sử dụng đất không đúng mục đích theo quy định pháp luật đất đai.
2. Công trình xây dựng trước ngày 01/7/2014 có bắt buộc tháo dỡ không?
Theo Điều 10 của Nghị định 123/2024/NĐ-CP, người sử dụng đất nếu xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp sẽ:
- Bị xử phạt vi phạm hành chính (mức phạt tùy theo diện tích, loại đất, vị trí…);
- Bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó có: Buộc tháo dỡ công trình vi phạm và khôi phục lại hiện trạng ban đầu của đất.
Điều này có nghĩa, nếu chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở, nhưng đã xây nhà trên đất nông nghiệp thì người dân có thể phải tháo dỡ toàn bộ công trình và không được hợp thức hóa công trình này.
Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 3 Điều 139 của Luật Đất đai năm 2024, người sử dụng đất không phải tháo dỡ công trình xây dựng trên đấtnếu đáp ứng các điều kiện sau:
- Vi phạm xảy ra trước ngày 01/7/2014
- Có nguồn gốc sử dụng hợp pháp
- Sử dụng đất ổn định, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của địa phương
- không có tranh chấp
Như vậy, khi đáp ứng được các điều kiện trên thì người dân có thể được xem xét chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, vẫn phải nộp phạt vi phạm hành chính vì hành vi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất và nộp tiền sử dụng đất theo quy định. Pháp luật hiện hành đã mở ra cơ chế xem xét hợp thức hóa đối với nhiều trường hợp vi phạm xảy ra trước ngày 01/7/2014 nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
3. Luật sư tư vấn đất đai
Đối với trường hợp nhà ở đã được xây dựng trên đất trồng cây lâu năm từ nhiều năm trước, đặc biệt là các công trình tồn tại trước ngày 01/7/2014, người dân không nên quá hoang mang hoặc tự ý tháo dỡ công trình khi chưa được cơ quan có thẩm quyền kết luận cụ thể.
Trên thực tế, mỗi hồ sơ đất đai đều có nguồn gốc, thời điểm sử dụng, hiện trạng và điều kiện pháp lý khác nhau. Vì vậy, việc xử lý phải căn cứ hồ sơ thực tế, quy hoạch sử dụng đất và quy định pháp luật áp dụng tại từng thời kỳ.
Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, luật sư khuyến nghị người dân nên chủ động:
- Kiểm tra thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đối với thửa đất đang sử dụng;
- Rà soát nguồn gốc đất, quá trình quản lý và sử dụng thực tế;
- Yêu cầu cơ quan nhà nước trả lời bằng văn bản khi xử lý hoặc hướng dẫn hồ sơ;
- Thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất nếu đủ điều kiện theo quy định;
- Tham khảo ý kiến luật sư để được đánh giá đầy đủ tình trạng pháp lý của thửa đất trước khi thực hiện các thủ tục liên quan.
Việc áp dụng đúng quy định pháp luật ngay từ đầu sẽ giúp người dân hạn chế nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính, cưỡng chế tháo dỡ công trình hoặc phát sinh tranh chấp trong quá trình sử dụng đất về sau.
Với kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực đất đai, Công ty Luật Hùng Phúc luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và hỗ trợ khách hàng trong các thủ tục liên quan đến chuyển mục đích sử dụng đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xử lý vi phạm đất đai và giải quyết tranh chấp theo đúng quy định pháp luật.
Mọi vướng mắc cần trợ giúp liên quan đến các thủ tục hành chính đất đai, tranh chấp đất đai, ... Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0984 62 4444 để được tư vấn chi tiết!
Công ty Luật TNHH Hùng Phúc
Theo dõi Luật Hùng Phúc trên 
